Inkomensondersteuning bij zorgkosten eenvoudiger voor Arnhemmers die het nodig hebben

Gemeente Arnhem zette een fundamentele stap in haar inkomensondersteuning voor inwoners met hoge zorgkosten. Het gaat om Arnhemmers met een langdurige zorgvraag, zoals mensen met een chronische ziekte of beperking, én een laag inkomen. Voor deze kwetsbare groep bestonden meerdere vormen van ondersteuning naast elkaar, wat is teruggebracht naar één vorm: de Arnhemse zorgkostenregeling.

Meerdere regelingen zorgden voor hoge administratieve lasten, een beperkt bereik en een inefficiënte uitvoering voor de gemeente. Inwoners moesten vaak jaarlijks opnieuw aanvragen doen en medewerkers besteedden veel tijd aan het uitvoeren en controleren van verschillende ondersteuningsvormen. Daarnaast wilde gemeente Arnhem een vrijheid van zorgverzekering en niet inkomensondersteuning gekoppeld aan één zorgverzekeraar. Signalen uit de praktijk en het onderzoeks- en adviesrapport “Bestaanszekerheid in beeld” vormden het startpunt voor dit traject. De bestuurlijke ambitie was helder: inkomensondersteuning bij zorgkosten moest eenvoudiger, efficiënter en beter bereikbaar worden voor Arnhemmers die deze ondersteuning nodig hebben.

Eén besluit, grote gevolgen

De kern van de verandering was het stoppen met drie bestaande vormen van ondersteuning en het terugbrengen daarvan naar één nieuwe zorgkostenondersteuning. Voor inwoners werd de impact vooral voelbaar door één onderdeel: het stoppen van de gemeentepolis.

De gemeentepolis van Menzis was een collectieve zorgverzekering die Gemeente Arnhem aanbood aan inwoners met een laag inkomen, met korting en extra vergoedingen. Ongeveer 7.000 Arnhemmers maakten hier gebruik van. In de praktijk bleek deze collectieve verzekering niet voor iedereen passend: veel inwoners maakten weinig gebruik van vergoedingen en waren daardoor onbedoeld over-verzekerd, met een hogere premie dan nodig. Per 1 januari 2026 kregen zij zelf de mogelijkheid om een passende zorgverzekering kiezen.

Hierdoor werd dit traject meer dan een beleidswijziging: voor duizenden inwoners veranderde er iets heel concreets, namelijk hun zorgverzekering. Dit onderdeel werd daarmee een project op zich.

Verschillende inwoners, verschillende behoeften

Binnen deze groep van 7.000 Arnhemmers speelde natuurlijk niet voor iedereen hetzelfde. Een deel had vooral behoefte aan begeleiding bij het kiezen van een nieuwe zorgverzekering. Voor een andere groep viel het stoppen van de gemeentepolis samen met de start van de nieuwe zorgkostenondersteuning, waarvoor zij automatisch in aanmerking kwamen.

Eén besluit leidde dus tot verschillende effecten en vroeg om een aanpak die onderscheid maakte, zonder het ingewikkeld te maken.

Regie in complexiteit, met zichtbare impact

Voor projectleider Shereen Stronkhorst draaide deze opdracht om regie in een complexe en gevoelige verandering, met directe impact voor inwoners. “Eén besluit raakte verschillende doelgroepen tegelijk, met uiteenlopende belangen en behoeften”, vertelt Shereen. “Juist die combinatie van maatschappelijke urgentie en inhoudelijke complexiteit maakt het werk voor mij interessant.

Door scherp onderscheid te maken waar dat nodig was en inwoners persoonlijk te ondersteunen bij keuzes die hen direct raken, bleef de verandering begrijpelijk en behapbaar. Zo werd vereenvoudiging geen abstract beleidsdoel, maar iets wat inwoners ook daadwerkelijk merkten.”

Nieuwe aanpak vergroot naar verwachting het bereik

De nieuwe aanpak legt de basis voor een groter en gerichter bereik dan voorheen. . Duizenden Arnhemmers kregen toegang tot de nieuwe ondersteuning. “Daarnaast begeleidden we honderden inwoners persoonlijk bij het kiezen van een zorgverzekering. Ruim 15.000 inwoners informeerden we over veranderingen en mogelijkheden; niet omdat iedereen recht had op ondersteuning, maar omdat iedereen recht heeft op duidelijke informatie.”

Verandering voor de inwoners van gemeente Arnhem

Shereen: “Wat ik bijzonder vond aan dit project, is dat de impact zo direct zichtbaar was voor inwoners. We werkten aan een verandering die mensen écht raakte: hun zorgverzekering, hun inkomen en hun zekerheid. Tegelijkertijd was het traject complex, met verschillende belangen en uitvoeringsvragen naast elkaar.”

De combinatie van maatschappelijke urgentie en inhoudelijke complexiteit spreekt Shereen erg aan: “Ik vond het waardevol om mij met dit project in te mogen zetten voor de inwoners van Arnhem. Het laat zien dat vereenvoudigen niet alleen gaat over systemen aanpassen, maar over zorgen dat veranderingen ook daadwerkelijk begrijpelijk en werkbaar zijn voor de mensen om wie het gaat. Dat is het soort opgaven waar ik energie van krijg.”