Digitale transformatie in de zorg: waarom techniek niet genoeg is

Iedereen in de zorg wil digitaal vooruit. Maar als we eerlijk zijn, zien we te vaak dat mooie initiatieven blijven hangen in pilots en goede bedoelingen. In dit artikel lees je waarom technologie alleen niet genoeg is en hoe je met gerichte keuzes, eigenaarschap en aandacht voor mens en proces wél zorgt dat digitale zorg echt landt. Met concrete voorbeelden uit de praktijk en direct toepasbare handvatten.

De kern: organiseer veranderkracht, niet alleen technologie

Nieuwe oplossingen leveren pas waarde als ze landen in het werk van professionals en aansluiten op de ervaring van patiënten. Dat vergt eigenaarschap, heldere processen, realistische fasering en continu leren op basis van data. Anders gezegd: technologie maakt het mogelijk; veranderkunde maakt het verschil.

Voorbeeld 1: Hybride zorg: implementatie lukt, inclusie blijft achter

Veel organisaties slagen erin om hybride zorg (combinatie van digitale en fysieke zorg) technisch te implementeren. Maar dan stokt het bij de inclusie van patiënten: het tempo ligt laag, en de instroom blijft achter bij de ambitie.

Waarom?

• Medewerkers ervaren onvoldoende prikkels om actief te includeren.
• Niet iedereen is even enthousiast of zeker over de nieuwe werkwijze.
• Het proces voor inclusie is onduidelijk of kost in het begin extra tijd.

Wat werkt in de praktijk?

• Heldere doelen en prikkels: maak includeren expliciet onderdeel van teamdoelen en bespreek voortgang zichtbaar.
• Procesdesign: veranker inclusie in het workflow ontwerp (bijv. standaard check bij intake).
• Ambassadeurs: werk met een klein aantal enthousiaste professionals die collega’s meenemen en belemmeringen snel oplossen.
• Micro training & coaching: korte, herhaalbare leersprints (10–15 min) die focussen op de ‘first mile’ van includeren.

Voorbeeld 2: Spraakgestuurd rapporteren: adoptie blijft achter de verwachtingen

Spraakgestuurd rapporteren wint terrein, maar de echte adoptie valt regelmatig tegen. Soms is de techniek nog niet overal optimaal. Vaker weten gebruikers niet goed hoe ze het echt effectief inzetten. Bovendien geldt hier: de kost gaat voor de baat uit. Je investeert eerst tijd om te wennen voordat de productiviteitswinst komt.

Wat is nodig?

• Realistische onboarding: communiceer dat de leercurve normaal is en dat de winst zichtbaar wordt na X dagen/weken.
• Gebruiksscenario’s: laat concrete ‘best practice’ sjablonen zien (acute setting, polikliniek, verpleegkundig verslag, multidisciplinair overleg).
• Kwaliteitsfeedback: geef gebruikers directe feedback op herkenningskwaliteit en tips om dictatie te verbeteren.
• Tijdvensters: plan bewust oefenmomenten en meet daarna de tijdswinst, zodat teams de baten voelen en zien.

Maak keuzes: je verandercapaciteit is eindig

Organisaties hebben beperkte capaciteit om te veranderen. Daarom is kiezen cruciaal:

• Prioriteer maximaal 2–3 initiatieven tegelijk die aantoonbaar bijdragen aan strategische doelen.
• Definieer een opschaalpad per initiatief (proof → pilot → implementatie → opschaling), inclusief exit criteria.
• Borg eigenaarschap: één duidelijk verantwoordelijke per stap, met tijd en mandaat.
• Stuur op uitkomsten: meet adoptie (gebruik), effect (tijd, kwaliteit, tevredenheid) en schaalbaarheid.

Drie praktische tips die je morgen kunt toepassen

1. Begin bij het zorgproces, niet bij de technologie
   Beschrijf eerst het huidige en gewenste proces, inclusief rollen en momenten van besluitvorming. Pas daarna technologie kiezen/instellen.
2. Maak de ‘first mile’ frictieloos
   Richt de eerste week van gebruik zo in dat teams zonder drempels kunnen starten (snelle toegang, korte instructies, hulpkaartjes, bereikbaar support).
3. Zichtbaar sturen op voortgang
   Publiceer eenvoudige adoptiedashboards per team, vier kleine successen, en los blokkades binnen 72 uur op.