De vraag
De kernvraag was een plan van aanpak op te stellen, een projectorganisatie op te zetten en sturing en begeleiding te geven aan deze projectorganisatie. De uitdaging zat in de samenwerking: hoe organiseer je een cleanroom die echt van iedereen is? Van mbo tot wo. Van onderwijs tot overheid. Van student tot semiconbedrijf.
Het consortium zocht een aanpak die:
- verschillende belangen verbindt en vertaalt naar gezamenlijke keuzes;
- ruimte laat voor een dynamisch werkteam dat meebeweegt met de fase van het project;
- leidt tot gedeeld eigenaarschap over ontwerp, realisatie én toekomstig gebruik;
- en resulteert in een faciliteit die vanaf dag één functioneert als regionale semiconhub.
Het consortium bleef daarbij nadrukkelijk in de lead. De procesbegeleiding richtte zich op samenhang, tempo en het verbinden van mensen en inhoud.
De aanpak
1. Samenwerking als vertrekpunt
Vanaf de start zette wij in op brede betrokkenheid door onderwijsinstellingen, beleidsmakers, docenten, technische staf, bedrijven en regionale partners actief onderdeel te laten zijn van het proces. Via werksessies, klankbordgroepen en consortiumoverleggen ontstond een gedeeld beeld van wat de cleanroom moest worden, en vooral: voor wie. Door expliciet aandacht te hebben voor verschillen in perspectief en tempo, groeide onderling vertrouwen en werd besluitvorming eenvoudiger.
2. Een dynamisch werkteam en een levend Programma van Eisen
Wij vormden een dynamisch team als werkgroep voor de ontwikkeling van de cleanroom. De samenstelling veranderde per fase: inhoudelijke experts, veiligheidsdeskundigen, onderwijsvertegenwoordigers en technische specialisten sloten aan wanneer dat nodig was. Het Programma van Eisen fungeerde als levend document. Eerst vastgesteld op hoofdlijnen, daarna stap voor stap aangescherpt op basis van praktijkkennis, onderwijsdoelen en toekomstige uitbreidbaarheid. Zo ontstond een ontwerp dat zowel technisch solide als onderwijskundig doordacht is.
3. Van ontwerp naar realisatie
Op basis van het Programma van Eisen werd de cleanroom gerealiseerd: een ISO 7‑faciliteit van circa 100 m² met zones voor microfabricage en assemblage, een donkere ruimte, personensluis en bijbehorende infrastructuur. In deze fase draaide het om afstemming: tussen onderwijs en techniek, tussen veiligheid en flexibiliteit, en tussen ambitie en haalbaarheid. Door korte lijnen en duidelijke rollen bleef het tempo hoog en de focus scherp.
4. Van faciliteit naar semiconhub
Parallel aan de bouw werkte wij aan de governance, beheer en programmering. Een technische staf kreeg verantwoordelijkheid voor dagelijks beheer en veiligheid. Via een aangestelde adviescommissie bewaken we de balans in gebruik en doorontwikkeling. Samen wordt gewerkt aan een programmering waarin mbo, hbo, wo en bedrijven structureel gebruikmaken van de cleanroom. De opening in maart 2026 markeerde het begin van deze fase: de cleanroom als ontmoetingsplek en katalysator voor het Zuid-Hollandse semicon‑ecosysteem.
Het resultaat
- Een volledig gerealiseerde ISO 7‑onderwijscleanroom van circa 100 m² in de Betafactory Delft.
- Een gedragen samenwerkings- en governancestructuur, met duidelijke rollen voor beheer, programmering en doorontwikkeling.
- Een succesvolle opening met 150 bezoekers, waarin bestuurders, experts en studenten samen het belang van cleanroomonderwijs onderstreepten.
- Een faciliteit die ruimte biedt om jaarlijks circa 100 studenten en professionals praktijkervaring te laten opdoen.
- Belangrijker nog: een cleanroom die niet wordt gezien als ‘van ons’, maar als van Zuid‑Holland.